چون که با کودک سر و کارت فتاد // هم زبان کودکی باید گشاد (مولانا، مثنوی)
مدتی پیش به همراه دوستی، دم دمای عصر، در این گوشه از دنیا، که چندمدتی است دچار درس و مشقیم، کنار کلیسایی بودیم، که غوغای زنگها تشویقمان کرد سری به داخل بزنیم. یکشنبه بود، رفتیم داخل، مدتی گذشت، شلوغ شد، در یکی از ردیفهای آخر نشسته بودیم. ارگ مخصوص کلیسا زده میشد، صدای دلنشینی داشت، کشیش آمد برای اجرای مراسم و به ایتالیایی ِ احتمالا فصیح و بلیغی شروع به صحبت کرد! تن صدایش را دوست داشتم اما از حرفهایش هیچ نمی فهمیدم! روشن بود که موعظه میکرد، هرچه نباشد مراسم مذهبی است و باب این بحث ها مفتوح. مهم اما این بود: نه من و نه دوستم هیچ چیز نفهمیدیم! به قاعده ی نیم ساعتی به گمانم حرف زد و بعد اندکی دعا، تنها چیزی که میفهمیدیم همان آمین گفتن ها بود! آمین میگفتیم به نیتی که خیر باشد!
.
"زبان" گاه به معنای عمومی اش به کار میرود و منظور از آن طرق مختلف مردم دنیا در بیان و فهماندن حاجات روزمره به همدیگر است. تشکیل شده از کلمات و دستور زبان. اگر این دو را ندانی چیزی از آن نمی فهمی. فارسی، انگلیسی، آلمانی...
گاه اما "زبان" به نوعی از تفکر اطلاق میشود. نوعی حکومت، از مفاهیم و منطق ها بر ذهن. نوع چینش برای کسب نتایج، زبان علمی، زبان پزشکی، زبان فقهی، زبان عرفانی، زبان محبت، زبان زور، زبان جدید، زبان قدیم و ...
اگر کسی به فارسی برای شما صحبت کند اما زبان او (به معنای دوم) را ندانید، چیزی نخواهید فهمید. گاه می بینید کسی به گونه ای منسوخ شده از زبان صحبت میکند و تو گویی همه تلاشت میشود اینکه به او بفهمانی این زبان منسوخ شده، زبان دیگری باید برای حرف زدن به کار گرفت. این حالت خوش بینانه ی قصه است، حکم کسی که خواب است و نه به خواب زده! گاهی، که کم هم نیست، می بینی گویی برای عده ای یک زبان خاص منافع بیشماری دارد که ترجیخ میدهند در آن زبان بمانند!
عمده ی خطیبان جمعه ی ما و سیاست مداران ِ قدرت بدست ِ قدرت پرست ِ ما اینگونه هستند. به عمد یا به سهو، به منفعت یا به اعتقاد، به عطش ِ قدرت یا گاه حتی به قصد قربت به زبانی حرف میزنند که منسوخ شده. عده ای اصلا آنها را نمی فهمند و عده ای هم با اینکه میفهمند اما در این تلاش هستند که به آنها بفهمانند که این زبان منسوخ شده و پیچیدگی ها از اینجا آغاز میشود که به کسی که زبان تو را نمی فهمد (یا نمی خواهد که بفهمد) بخواهی بگویی که این زبان که تو استفاده میکنی منسوخ شده!
یک مثالِ کوتاه: کسی که می خواهد امام زمان (عج) از او راضی باشد، باید رضایت مقام معظم رهبری را جلب نماید؛ چرا که ولی فقیه دستورات امام عصر (عج) را به مردم میرساند. گوینده (جناب مصباح) یا نمی داند این زبان ِ حرف زدن منسوخ شده، یا نمی خواهد که بداند و تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل!
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر